De Belgische bieren omvatten de meest diverse nationale verzameling van kwaliteitsbieren in de wereld. Zowat 150 grote en kleine brouwerijen produceren meer dan 600 verschillende standaardbieren, die een paar honderd smaakpatronen vertegenwoordigen. België staat in de bierwereld gebrandmerkt als het bierparadijs. Vooral wijlen Michael Jackson, de alom bekende Engelse biergoeroe, heeft op weergaloze wijze bijgedragen tot verspreiding van de Belgische bierfaam over de gehele wereld, hierin unaniem bijgetreden door alle bierexperten en auteurs die publiceren over bieren.

Wat maakt de Belgische biercultuur zo uniek?

Heel bijzondere feiten en gebeurtenissen vanaf de middeleeuwen zijn bepalend geweest voor het bierlandschap, zoals we dat heden kennen in België. Gruut of gruit, het geheime kruidenmengsel dat diende om straffe middeleeuwse bieren te brouwen, werd geleidelijk, doch beslist verdrongen door hop, in eerste instantie omdat hop als natuurlijk bewaarmiddel bieren een langere houdbaarheid bezorgde.

Echter, de hopteelt vergt, naast de benodigde ruime oppervlakte, heel wat technisch vernuft en kennis. Het hoeft niet te verwonderen dat monniken de hoppige bierwereld hebben aangedreven door het aanleggen van uitgestrekte hoptuinen, die nodig waren omwille van het uitermate hoog bierverbruik in de middeleeuwen. Momenteel zijn er nog een aantal monnikenbrouwerijen actief, die sublieme trappistenbieren brouwen.

De wereldse brouwerijen waren aanvankelijk in handen van machtige brouwersgilden, terwijl in een latere fase talloze huisbrouwerijen ontstonden langs rivieren en waterlopen. De bieren waren donkerkleurig en niet gefilterd, bovendien verliep het gistingsproces vaak ongecontroleerd.

Tijdens de late middeleeuwen werd de weinig boeiende bierwereld overschaduwd door introductie van nieuwe dranken uit gekoloniseerde gebieden, zoals koffie en thee. Enkel in en rond Brussel, met name in het Pajottenland, kwam een nieuw elan door het brouwen van bieren op basis van wilde gisten, die karakteristiek aanwezig zijn in de Zennevallei. Aldus ontstond het streekgebonden geuze-bier, naast gefruite varianten zoals kriekbieren.

De mondiale bierwereld is pas opengebloeid rond het midden van de 19e eeuw met de introductie van laaggistende, heldergele pilsner-bieren. Deze heropleving greep plaats in een zeer speciale periode in onze contreien, waar bierproductie en politiek nauw verweven waren. Immers, de tweede helft van de jaren 1800 werd gekenmerkt door een hevige strijd tussen katholieken en anti-katholieken om het burgemeesterschap in de dorpen en gemeenten. In vele lokaliteiten was het bierbrouwen de voornaamste economische bedrijvigheid en was de brouwer de logische burgemeester. Door de strijd om de politieke macht waren er in de meeste dorpen 2 brouwers: een katholieke en een anti-katholieke. Voor enkele honderden inwoners konden er wel 10 bieren ter beschikking zijn, terwijl export naar naburige dorpen onbestaande was, gezien er ook daar brouwerijen waren. Zulke unieke combinatie van politiek en bierbrouwen heeft nergens ter wereld bestaan, wat de bloei van familiale brouwerijen en het vakmanschap van de Belgische brouwers verklaart.

Zo waren er rond de wisseling van de 19e eeuw naar de 20e eeuw 3.223 brouwerijen in België en meer dan 200.000 café's, zowat één café om de 5 huizen. Uiteraard zijn sindsdien een paar generaties verlopen, maar de tradities en de overlevering van-vader-op-zoon hebben geleid tot een exclusieve Belgische biercultuur, die nergens ter wereld op deze wijze is kunnen ontstaan.

Brussels, Beer Capital of the World is een ode aan deze biercultuur en een gids voor de bierliefhebber waar ook ter wereld door het unieke bierparadijs België.